Biomassa, een duurzame energiebron
Energie kan worden geproduceerd door fossiele brandstoffen te stoken, maar in plaats hiervan kan men ook biomassa gebruiken. Biomassa is gedefinieerd als: 'De biologisch afbreekbare fractie van producten, afvalstoffen en residuen van de landbouw (met inbegrip van plantaardige en dierlijke stoffen), de bosbouw en aanverwante bedrijfstakken, alsmede de biologisch afbreekbare fractie van industrieel en huishoudelijk afval.' De elektriciteit die men verkrijgt door het verbranden van biomassa is duurzaam, omdat de verbrande biomassa weer opnieuw kan worden verkregen (door bijvoorbeeld bossen aan te planten). Dit zorgt ervoor dat biomassa in principe een oneindige bron is. Dit in tegenstelling tot fossiele brandstoffen, die miljoenen jaren zijn samengeperst tot olie of kolen en dus niet op praktisch haalbare termijn geproduceerd kunnen worden. Dit verklaart waarom biomassa als klimaatneutraal wordt gezien.
CO2-uitstoot
Bij het opwekken van energie uit biomassa komt wel degelijk CO2 vrij, in tegenstelling tot bij bijvoorbeeld windenergie. De CO2 die hierdoor in de atmosfeer komt, is hier echter recentelijk aan onttrokken. Immers, planten nemen CO2 op, die weer vrijkomt wanneer we deze planten in de vorm van hout weer verbranden. Het verschil met de CO2-uitstoot door fossiele brandstoffen is dat de opgeslagen CO2 in feite geen deel meer uitmaakte in de CO2-kringloop - in praktische zin komt deze CO2 er dus gewoon 'bij'. Bij het stoken van biomassa wordt deze kringloop alleen versneld - de CO2 zou sowieso vrijkomen wanneer de planten vergaan - maar de totale hoeveelheid CO2 blijft gelijk.
Bijmenging
Biomassa kan worden bijgemengd met fossiele brandstoffen. Een aantal Nederlandse energiemaatschappijen maken van dit principe gebruik om een deel van hun elektriciteit als groene stroom te verkopen. Het overgrote deel van de groene stroom die in Nederland wordt opgewekt, is op deze manier geproduceerd met behulp van biomassa.
Kritiek op biomassa
Energie uit biomassa is echter niet onomstreden, omdat de biomassa vaak vanuit tropische landen wordt ingevoerd. Daar kan de lokale ecologie forse schade ondervinden. Zo wordt een deel van de geproduceerde biomassa verbouwd op gebieden waar voorheen regenwoud stond dat voor deze plantages is gekapt. Dit leidt dan wel uiteindelijk tot biomassa en groene stroom, maar maakt het nog niet per definitie goed voor het milieu. Bovendien zijn sommige biobrandstoffen (zoals rioolslib) schadelijk voor het milieu wanneer er zware metalen vrijkomen bij de verbranding. Conclusie: de gevolgen voor het milieu zijn afhankelijk van het type biomassa dat wordt gebruikt.
Generaties biobrandstof
Er zijn een aantal verschillende generaties biomassa.
- De eerste generatie bestaat uit stoffen die direct uit gewassen afkomstig zijn, zoals hout en plantaardige oliën. Deze biomassa moet voor ruiconcurreren met voedselgewassen.
- De tweede generatie bestaat uit o.a. geraffineerde biodiesel of alcohol, stoffen die met chemische processen uit andere biomassa is gewonnen en biologisch afbreekbaar afval.
- De derde generatie biomassa bestaat uit organismen die speciaal voor brandstof worden geproduceerd. Het bekendste voorbeeld hiervan is biomassa uit algen. Hieruit kan zeer efficiënt olie worden gewonnen. De benodigde technieken hiervoor staan echter nog in de kinderschoenen.
Voorlopig is energie uit tweede generatie biomassa het interessants, omdat het niet de nadelen van de eerste generatie kent, maar al wel praktisch realiseerbaar is. In de toekomst is energie uit de productie van algen zeer interessant.